Birgitte Dalsgaard, Kızılhaç'ın nöbet hizmetinde gönüllü olarak çalışıyor. Ve bunun özel bir sebebi var.

"Kimsenin yalnız ölmemesi gerektiğini düşünüyorum. Doğduğunuzda her zaman yanınızda insanlar olur, bu yüzden öldüğünüzde de olmalı. Son kilometreyi yalnız yürüyorsunuz, ama ben kapıdan geçerken yanınızda olabilirim ve yolculuğunuzda size eşlik edebilirim. Bence bu çok önemli," diyor Birgitte Dalsgaard.

Güvenlik hizmeti gönüllüleri, son anlarda güvenlik ve huzur sağlamayı amaçlamaktadır. Gönüllüler, ölmekte olanlara bakım konusunda deneyimlidir ve yakınlarına destek olmak ve onları dinlemek istemektedirler.

Nöbetçi gönüllü olarak hastanelere, huzurevlerine, bakımevlerine veya özel evlere çağrılabilirsiniz. Gönüllüler, ölmekte olan kişinin bakımına katılmazlar; ölmekte olan kişi ve yakınları için güvenlik sağlamak amacıyla orada bulunurlar. 

Uyanık olmak ne anlama gelir?

Birgitte, cenaze töreni görevlisi olarak yaptığı işi "ölmekte olanlar için alan açmak" olarak tanımlıyor.

“Ölmekte olan kişinin yanında oturup izliyorsunuz. Genellikle sessizce oturuyorsunuz. Bazen örgü örüyorum veya kitap okuyorum, ama asla telefonumla oturmuyorum. Önemli olan odada bulunmak. Orada olup ölmekte olan kişi için bir güvenlik ortamı yaratmaya çalışıyorsunuz. Onlara yalnız olmadıkları hissini veriyorsunuz.”

Birgitte'nin gözlemci olarak yaptığı işin temelinde yatan bir sağlık geçmişi yok. Ancak son günlerde orada bulunmanın ne kadar önemli olduğunu anlamasını sağlayan kişisel deneyimleri var.

“Birkaç yıl önce annemin ölümcül bir hastalığa yakalandığı teşhis edildiğinde, son günlerinde onunla birlikte hastanedeydim. Her gün oradaydım ve son nefesini verirken elini tuttum. Son yolculuğunda ona eşlik etmek inanılmaz derecede güzel ve anlamlıydı. Bunu kaçırmış olsaydım çok üzülürdüm. Sonrasında, 'Eğer annemin son anlarında yanında oturabiliyorsam, o zaman herkesin yanında oturabilirim' diye düşündüm.”

Birgitte, 2022'den beri Kızılhaç'ın nöbet hizmetinde görev yapıyor. Nöbet sıklığınız konusunda bir zorunluluk yok, tamamen müsait zamanınıza bağlı. Birgitte genellikle ayda iki kez, her biri üç saat süren nöbetler yapıyor.

Birgitte'nin cenaze töreni düzenleyicisi olmasının ardındaki itici güçlerden biri, bir başkasının son anlarında yanında olmanın ne kadar önemli olduğudur.

"Bir insanın son anlarına tanık olmak inanılmaz derecede zenginleştirici bir deneyim. Ama kişinin özel alanına girmek ve yaşadığı hayata dair bir izlenim edinmek bambaşka. Bir insanın hayatının son bölümü gibi özel bir anda orada olmak bir ayrıcalık ve onurdur. Bence kimse ölürken yalnız olmamalı. Kimse yalnız doğmaz ve kimse yalnız ölmemeli. Onların daha güvenli bir şekilde hayata veda etmelerini sağlamak için üzerime düşeni yapabilirim."

Birgitte, bunun ölmekte olan kişi için taşıdığı değerin yanı sıra, bekçi için de büyük bir değer taşıdığını söylüyor.

"Günümüzün her yerinin vızıldadığı, cep telefonlarının elimizden hiç düşmediği bir toplumda, huzur bulmak zor olabiliyor. Ölmekte olan kişiyle bu odada oturduğunuzda, muazzam bir huzur hissediyorsunuz. Bunun hem izleyen hem de ölmekte olan kişi için aynı derecede değerli olduğunu söyleyebilirim."

Bekçilik göreviniz bittiğinde bu deneyimi tekrar geride bırakmak zor olmaz mıydı?

“Bazı günler diğerlerinden daha zor geçiyor. Bir keresinde bir huzurevinde çok üzücü bir görevim olmuştu. Ölmek üzere olan kişi huzurevinde çok uzun süredir yaşamıyordu. Pencere kenarında iki fotoğraf dışında neredeyse hiçbir şeyi yoktu – biri mezar taşı fotoğrafı, diğeri de eski, büyük/beyaz bir fotoğraf. Çocuklarının, torunlarının veya etrafında sevdiklerinin olduğunu gösteren hiçbir yeni fotoğraf yoktu. Çok üzücüydü ve beni çok etkiledi.”

Ancak tetikte olmak aynı zamanda sınırlarınızı bilmekle de ilgilidir, diye açıklıyor Birgitte. Her şeyi hemen düzeltmek zorunda değilsiniz. Sadece orada olmanız yeterli.

"Son bir ziyaret için geliyorum ve hiçbir şey yapmayacağım, sadece orada olacağım. Bu zor olabilir çünkü insan olarak her zaman harekete geçmek istersiniz ve böyle bir durumda kolayca 'Bir şey yapmalıyım' diye düşünürsünüz, ama bu benim işim değil. Yapabileceğim en önemli şey, ölmekte olan kişinin yanında olmak. Sunabileceğim tek şey varlığım. Hiçbir şey yapmayacağım, sadece orada olacağım."